For i Vipps er språk ikkje noko som kjem til slutt. Det er ein del av merkevara, brukaropplevinga og måten selskapet tenkjer på.
Språk er meir enn ord
Glosimot opna med å vise kor sterke reaksjonar språk kan skape. Vipps får dagleg tilbakemeldingar frå brukarar, og mange av dei handlar nettopp om språk – frå frustrasjon over nynorsk til jubel frå dei som kjenner seg heime i appen.
Det illustrerer eit viktig poeng: Språk er ikkje berre informasjon. Det er identitet, kjensler og oppleving.
Vipps har i dag 12 millionar brukarar i Norden, nær 400.000 bedrifter på plattforma og tenester på sju språk. Berre fem personar jobbar med norsk språk. Likevel er langt fleire involverte i korleis tenesta snakkar til brukarane.
– Nesten alle er involvert i språket, sa ho.
Merkevara blir skapt i kvar einaste tekst
Ifølgje Glosimot er merkevara den samla opplevinga folk har av ei teneste. For Vipps blir den opplevinga forma både i appen, på hjelpesider, i reklame, i nettbutikkar og i kommunikasjonen med bedrifter.
Difor kan ikkje språk vere eit sideprosjekt. Det må gjennomsyre heile organisasjonen.
Vipps har definert tre ord som skal prege språket: veldig, hjelpsom og leken. Alle tre skal ikkje vere til stades overalt, men dei skal vere tilgjengelege som ein del av verktøykassa.
– Vi ser på det som eit orkester, sa Glosimot.
Poenget er å finne rett tone til rett stad. På hjelpesider må det hjelpsame vere tydelegast. Andre stader kan det vere større rom for leik og personlegdom.
– Viss det ikkje er enkelt, skal vi heller ikkje gjere det
Kjernen i foredraget var likevel kulturen i selskapet. Glosimot viste til det interne mottoet: Om ikkje det er enkelt, skal me heller ikkje gjera det.
Det gjeld ikkje berre produktutvikling, men også språk. Når noko blir vanskeleg å forklare, er ikkje løysinga å skjule det bak tekniske ord. Då må ein prøve hardare.
Ho peika på at Vipps lagar tenester for barn og vaksne, eldre, personar med låg digital sjølvtillit, folk med funksjonsnedsetjingar, travle brukarar og menneske som berre vil få ting gjort.
Det gjer klarspråk krevjande, men også viktig.
– All vår kommunikasjon er til alle typar menneske, sa ho.
Klarspråk krev mot til å vere menneskeleg
Glosimot skildra korleis arbeidet ofte handlar om å leite etter ord som kjennest ekte, forståelege og truverdige. Målet er å finne formuleringar som både er presise og enkle, og som samstundes gir tenesta personlegdom.
Ho viste til døme frå apptekstar og feilmeldingar, der Vipps medvite har valt ord som er meir menneskelege enn tekniske. I staden for tørre standardformuleringar prøver dei å finne språk som forklarer kva som skjer, utan å gjere brukarane meir usikre enn nødvendig.
Det inneber også risiko. I foredraget fortalde ho om diskusjonar rundt ord som kunne verke for leikne, for uvanlege eller kanskje ekskluderande. Men hennar erfaring er at det ofte finst større rom for levande språk enn mange trur.
Psykologisk tryggleik gjer tekstane betre
For å få til dette, meiner Glosimot at språkarbeid må vere forankra i kulturen. Ho la stor vekt på korleis openheit og psykologisk tryggleik påverkar kvaliteten på tekstane.
I Vipps skjer mykje av samarbeidet i opne Slack-kanalar, der utviklarar, designarar, marknadsfolk og språkfolk kan diskutere språk, tone og feilmeldingar. Selskapet har eigne språkgrupper, eigne kanalar for stil og tone, og til og med ein kanal for feilgrep, der tilsette deler det dei har gjort feil og kva dei har lært.
Det handlar ikkje berre om arbeidsmiljø, meinte ho. Det handlar også om språk.
– Det krev ganske mykje psykologisk tryggheit å levere på eit handverk, sa ho.
Når folk tør å teste, feile og få respons, blir også tekstane betre.
Eit språkprosjekt blir til i lag
Eit av dei mest konkrete døma i foredraget var arbeidet med å utvikle språk rundt kontaktlaus betaling i Vipps. Der måtte selskapet finne ord for funksjonar, innstillingar og feilmeldingar som var teknisk presise, men likevel forståelege for brukarane.
Glosimot viste kor mykje arbeid som ligg bak slike val. Utviklarar, designarar, marknadsfolk, juristar og kommunikasjon måtte saman finne ut korleis tenesta skulle forklarast.
Eit av orda dei landa på, var «lynrask tæpping». Det var eit forsøk på å gi ei ny teneste eit språk som kjennest enkelt, norsk og lett å hugse. Ordet blei testa, brukt på fleire flater og etter kvart plukka opp vidare av både bankar og medium.
For Glosimot var dette eit døme på kva som skjer når ein verkeleg investerer tid i språk: Folk forstår raskare kva tenesta er, og bodskapen får større gjennomslag.
Nynorsk vart eit grasrotprosjekt
Glosimot fortalde også om då Vipps lanserte tenesta på nynorsk i mai 2024. Det starta ikkje som eit toppstyrt prosjekt, men som eit initiativ frå ein liten gjeng som arbeidde fram løysinga på kveldstid, med hjelp frå mellom andre Noregs Mållag.
Prosjektet møtte noko intern motstand, mellom anna fordi språk engasjerer sterkt og lett kan skape reaksjonar. Men dei valde likevel å ta sjansen.
Resultatet var eit stort engasjement, mykje merksemd og ei rekkje positive reaksjonar frå nynorskbrukarar som opplevde å bli tekne på alvor.
– For ein fryd å ha Vipps på nynorsk, refererte ho frå ei av tilbakemeldingane.
Ho peika også på at arbeidet fekk ringverknader. Vipps blei kåra til årets nynorskbrukar, og prispengane gjekk vidare til arbeid som har hjelpt andre aktørar med å få meir nynorsk inn i tenestene sine.
Forankring må heilt til topps
Eit gjennomgåande poeng i foredraget var at godt språkarbeid ikkje kan drivast fram av språkfolk åleine. Heile organisasjonen må forstå verdien av det, og leiinga må støtte det.
Glosimot skildra ein toppleiar som er oppteken av kva slags kjensle Vipps skal gi folk, og som tydeleg signaliserer motstand mot tomt og oppblåst forretningsspråk.
Forenkling byrjar, meinte ho, ikkje berre i brukarvend kommunikasjon, men i internkommunikasjonen: i måten ein snakkar saman på, i korleis leiinga set retning, og i kva slags språk som får status i organisasjonen.
Klart språk kan også vere poetisk
Mot slutten tok Glosimot til orde for at klarspråk ikkje må bli for grått og reint funksjonelt. Ho viste til tanken om at klart språk også kan vere poetisk – at variasjon, rytme og stil kan gjere språk meir levande og meir treffsikkert.
Poenget hennar var ikkje at alle tekstar skal vere litterære, men at språk som berre er korrekt og kort, ikkje nødvendigvis når best fram. Skal ein nå folk, må ein også gi dei noko å kjenne att, smile av eller bli litt rørte av.
Dermed vart avslutninga også ei oppmoding:
Klarspråk treng ikkje vere flatt. Det kan godt vere både enkelt, presist og levande på same tid.
Læringspunkt:
- Klarspråk blir best når det er ein del av kulturen, ikkje eit språkleg tillegg som kjem til slutt.
- God språkkultur må vere forankra i heile organisasjonen, og han må ha støtte frå leiinga for å få gjennomslag.
- Språk handlar ikkje berre om informasjon, men også om identitet, tillit og merkevare.
- Det tek tid å finne dei rette orda, men det løner seg når brukarane forstår tenesta raskare og betre.
- Klart språk krev samarbeid mellom fleire fagmiljø, ikkje berre tekstforfattarar.
- Psykologisk tryggleik og rom for prøving og feiling gjer tekstane betre.
- Enkelt språk betyr ikkje nødvendigvis flatt språk; klart språk kan også vere levande, varmt og personleg.
- Nynorsk i digitale tenester handlar ikkje berre om språkval, men også om inkludering og om å bli teken på alvor som brukar.
Om artikkelen
- Basert på innlegg på konferansen Klarspråk 2026
- Transkripsjon fra tale til tekst med JoJo / NB Whisper
- Råfil bearbeidet med ChatGPT
- Endelig tekst utarbeidet av Torbjørn Vinje
